En hoe heb ik het dan aan mijn baas gevraagd?

Eerst heb ik met een coach gepraat over wat mij drijft en waar ik enthousiast van word; meer in algemene zin. Met haar sprak ik ook over het idee van de sabbatical. En wat ik hoopte (omdat ik het een keer bij een collega had gezien die een belangrijke knoop doorhakte en ik toen dacht, ‘dat wil ik ook’): ik begon te stralen toen ik erover praatte. De coach had niet veel woorden meer nodig en moedigde me aan het door te zetten.
Met de personeelsadviseur tastte ik de mogelijkheden af en zij wees me er op dat mijn leidinggevende geen onbekende is met het fenomeen van een sabbatical, omdat zij zelf ook al twee keer haar baan had onderbroken voor een lange en kortere periode. Toen viel er een last van mijn schouders. Nog steeds vond ik het een spannende vraag om te stellen, maar de drempel werd iets lager.
Mijn beoordelingsgesprek was ingepland en dat vond ik het ideale moment om het over mijn toekomst te hebben. Ik bereidde me voor: motivatie (voor mij is dat schrijven), behoefte aan rust (een tijdje geen dwingende agenda, mail en telefoon; alle drie nogal wezenlijke onderdelen van mijn werk als woordvoerder) en nadenken over het verloop van mijn loopbaan (binnen of buiten de organisatie). Ik had in mijn hoofd een half jaar, maar was eventueel bereid te praten over een kortere periode. Voor mij was het belangrijk om weer nieuwe energie te krijgen en als dat niet zou lukken met een sabbatical, dan zou ik daar alternatieven voor moeten zoeken.

Ik zei: ‘Ik zou zo ontzettend graag een periode onbetaald verlof willen’, en lichtte mijn motivatie toe. Ik besloot met: ‘Ik vind het erg spannend om het te vragen.’ De reactie van mijn leidinggevende was: ‘En dat vind je spannend om aan mij te vragen? Ik weet er alles van en ik begrijp het heel goed.’ En direct begon ze over de praktische invulling er van. Tja, ik schreef het al: zorg ervoor dat je een baas hebt die jou een sabbatical gunt.

Natuurlijk heeft niet iedereen een leidinggevende die het zelf ook al een keer gedaan heeft, of direct enthousiast en positief is. Daarom is het belangrijk om voor jezelf een alternatief te bedenken. Als een sabbatical niet lukt, wat heb ik dan nodig? Kan ik het nog op een andere manier regelen? Twee kortere periodes over het jaar verspreid bijvoorbeeld, of twee jaar achterelkaar een lange vakantieperiode. Vergelijk het met zwangerschapsverlof. Ik heb geen kinderen, dus heb ik er nooit gebruik van hoeven maken. Op mijn 52^e neem ik gewoon de verloven in één keer op die ik gehad zou hebben als ik wel kinderen had gekregen. Ongeveer.
Iets anders dat ik heb geleerd in de voorbereiding op het gesprek is dat je je vooral moet richten op je eigen wens, je droom, je gevoel. En minder op ‘wat de baas er wel van zal vinden’. Dat laatste weet je pas op het moment dat je het vraagt. Wel belangrijk is te weten wat belangrijk is voor jouw leidinggevende (geen gedoe, geen problemen maar oplossingen, een blije en positief ingestelde werknemer). Richt je daar op en blijf bij jezelf.

Nog even een praktische tip: als je langer dan een half jaar sabbatical wilt, heeft dat consequenties voor je pensioen. Je mag namelijk niet langer dan een half jaar het werkgeversdeel van de premie overnemen. Informeer bij je eigen pensioenverzekeraar hoe dat precies zit voor jouw situatie.