De verkiezingsavond is spannend.

De verkiezingsavond is spannend. Hierbij mijn verslag, gedeeltelijk via Twitter: www.rtvoost.nl/katjaindeusa

Verkiezingsavond in Reno, Nevada

Het is vier uur 's middags en dat betekent zeven uur 's avonds aan de oostkust. Drie staten aan de oostkust hebben hun uitslag al gemeld en voor geen van drieën is de uitslag verrassend: Kentucky en Indiana voor Romney; Vermont voor Obama.

Drie vrijwilligers vanuit Californie, die hier de afgelopen weken gecanvassed hebben, zoals dat heet, komen binnen van hun laatste dag campagne-voeren. Vanmorgen om 6 uur gingen ze de deur hier al uit. Ik heb bewondering voor hun gedrevenheid en politieke betrokkenheid.

Onze gastvrouw heeft de donkey-cookies al klaar, de maaltijdsoep staat al sinds vanmorgen te pruttelen op het gas en ik heb samen met haar vanmiddag nog wat laatste boodschappen gedaan.

De televisie zal zo wel aangaan en ondertussen houd ik de uitslagen zelf via nos.nl bij. Eens kijken of de informatie een beetje klopt.

Wordt snel vervolgd.

Charisma

Wat is dat eigenlijk, charisma? Wanneer heb je het en waarom?
Kijk nou naar Mitt Romney. Hij ziet er goed uit, fit, lacht veel. Keurige overhemden en netjes gestrikte dassen. Haren in het gelid. Maar, geloof ik hem? Vertrouw ik hem? Niet echt en hoe komt dat dan?
Obama noemde hem een 'salesman'. Een verkoper probeert iets te verkopen en dat is meestal om er zelf beter van te worden. Niets mis mee, voor een verkoper dan. Maar voor een president?
Vanaf het moment dat Barack Obama het podium oploopt, heeft ie mij gewonnen. En met mij 11.000 anderen in het Coors Event Center in Boulder, Colorado.
Ik zie geen verkoper, ik zie en hoor een man met een oprechte wens om het land mooier en beter te maken voor iedereen. Waar lig dat aan? In Colorado Springs zei een Romney-aanhanger dat 'Mitt' een 'genuine guy' is. Die omschrijving vind ik beter van toepassing op Obama. Zijn lach is echt, zijn verhaal is echt, zijn dromen en wensen zijn begrijpelijk, logisch en aansprekelijk voor heel veel mensen.

Dat ik zo enthousiast over Obama ben, heeft natuurlijk te maken met mijn eigen normen en waarden. Maar dat hij een snaar bij me weet te raken, in een zaal van 11.000 mensen, zegt iets over hem. De dolenthousiaste, joelende menigte - waar ik normaal gesproken ver weg van zou blijven - versterkt het gevoel dat ik iets bijzonders meemaak. Ik merk dat ik constant een glimlach op mijn gezicht heb. Kinderen om mij heen springen en dansen. Een meisje van een jaar of twaalf zegt tegen haar moeder dat ze morgen een brief aan Obama gaat sturen (ze zegt echt een brief, a letter, geen mail of tweet of whatsapp) waarin ze hem vertelt dat ze zijn speech 'awesome' vond. Haar vriendinnetje gaat een werkstuk over hem schrijven.
'You know me. This is what you get!', zegt Obama en de menigte joelt alweer. Ik ook. What a guy.

Obama in Boulder, Colorado

Het is al de derde keer in zes maanden dat Obama naar Boulder, Co komt. Boulder is een democratische stad, maar Colorado is nog niet zeker een democratische staat.

Obama spreekt in het Coors Event Centre op de campus van Colorado University Boulder (CU Boulder). Een stadion waar 11.000 mensen in kunnen. Om vier uur gaan de deuren open en POTUS (President of the Unites States) wordt om ongeveer 7 uur verwacht. Er staat een lange rij voor de toegangsdeuren. De organisatie  verloopt vlekkeloos. Als om vier uur de deuren opengaan, komt de rij in beweging. Iedereen moet door een detectiepoortje en tassen worden gecontroleerd. Ook wordt er gefouilleerd. Een security check als op een vliegveld.

In de uren daarna loopt het stadion gestaag vol en om zes uur is het helemaal gevuld. Er zijn opvallend veel kinderen met hun ouders of grootouders meegekomen. Van de muziek die ik hoor herken ik ELO, U2, Bruce Sprinsteen, Bill Withers. Een bandje uit Seattle, 'The Head and the Heart' treedt op. Het publiek kent de band (viool, zang, gitaar en een soort van drums) en zingt enkele nummers mee. Ik plaats ze in de categorie nieuwe generatie hippies.

Dan volgt een film over de vier jaar Obama. Daarna volgt een aantal speeches van achtereenvolgens de Congressman van Colorado, de twee senators van Colorado en de field officer van de vrijwilligers in de campagne. "Leave the politicians out of decisions best left to a woman and her doctor", is een uitspraak van een van de senators die luid applaus krijgt.

Tussendoor houdt een dominee (een jongeman met een glimmend kaal hoofd en een supermoderne bril) een kort gebed met de afsluitende woorden: "Lord, let's get this party starting." Daarna worden we door een jonge jongen uitgenodigd de 'pledge of allegiance' (de eed van trouw) uit te spreken. Een eed die iedere Amerikaan uit zijn hoofd kent.

Een van de senators vraagt, als een bijna volleerd popmuzikant, aan de zaal: "Are you fired up? Are you ready to go?" Het publiek is dat inmiddels wel, maar eerst komt de band nog een keer terug voor drie nummers. Iemand zet op een gegeven moment de wave in. De podia voor de media staan inmiddels propvol. 

De tribune direct achter het podium waar de president straks zal spreken wordt nu ook gevuld. Als deze mensen allemaal een plek hebben, krijgen ze instructies hoe ze straks moeten  juichen en applaudiseren. Ze krijgen een bord met FORWARD er op dat ze omhoog moeten  houden als ze een teken krijgen. 'Moving the economy FORWARD' is de leus van de democratische campagne.

Om twintig voor acht wordt Obama dan eindelijk aangekondigd. Het publiek gaat uit zijn dak. De geïnstrueerde tribune heeft geen instructies meer nodig. Iedereen staat, klapt, roept. Met een gemakkelijke, ontspannen tred loopt Obama over het podium, zwaaiend, wijzend naar het publiek. Een brede lach op zijn gezicht, het bovenste knoopje van zijn overhemd los, de das ietsjes los getrokken. Iemand uit de zaal roept: 'Obama, I love you.' Obama antwoordt: 'I love you back.' Nog meer gejoel.

Op de grote schermen zijn de kringen onder zijn ogen goed te zien. En toch staat hij hier. "Are you fired up? Ready to do? You sound fired up", roept hij in de microfoon. 

De eerste woorden van zijn speech gaan over orkaan Sandy: "In times of crisis, there are no parties or politics. In times of crisis we are Americans, we are one nation, one people", zo opent hij zijn 40 minuten durende speech. Een begrijpelijke opening, maar ook een spannende in deze beslissende dagen. Maar zo kan hij  zich wel als staatsman laten zien. Hij krijgt veel lof voor zijn aanpak en aandacht voor Sandy. Ook van republikeinen, zoals de gouverneur van New Jersey, waar Sandy grote schade heeft aangericht.

De thema's die Obama aansnijdt? Middle class (die sterker moet worden), gelijke rechten voor vrouwen als het gaat om salaris, recht van vrouwen om zelf beslissingen te nemen over haar eigen lijf, investeren in alternatieve energie, de militairen uit Afghanistan terugtrekken, investeren in onderwijs, healthcare. Natuurlijk heeft Obama een  teleprompter, maar ik zie zeker vier keer de prompter stilstaan omdat hij een eigen tekst uitspreekt. Ook reageert hij op het publiek. Hij kijkt serieus, maar gelukkig breekt af en toe die geweldige glimlach door. 

In een documentaire over Obama die onlangs door de VPRO werd uitgezonden, vertelde een van zijn pr-adviseurs dat Obama zich nooit laat afleiden door camera's; hij is met of zonder camera dezelfde man. Nu ik hem zelf live zie, geloof ik dat graag. Hij lijkt helemaal zichzelf: een man met een boodschap en een missie. Een positief verhaal. Zoals Obama hier staat heb ik  hem nog niet op televisie gezien: hij bewerkt het publiek met gemak. Hij is krachtig, een leider. Wat hij hier laat zien en horen, heb ik in de drie debatten met Romney niet meegemaakt. Hij vertelt wat er bereikt is en hoe het verder moet. Heel concreet en overtuigend.

Slechts een maal valt de naam van Romney. De zaal roept Booh. Obama: "Don't booh, vote!"

Natuurlijk is het publiek enthousiast en wild en geeft het veel applaus; dit is Obama's achterban. Maar die achterban heeft hij hard nodig en dat is zijn belangrijkste oproep aan de aanwezigen: roep zoveel mogelijk mensen  op te gaan stemmen: "We've come too far to turn back now." 

Obama neemt afscheid met het lied 'Signed, sealed, delivered, I'm yours'  van Stevie Wonder. Hij schudt de handen van de mensen die vooraan staan, omringd door security-mensen, waarvan een hem continu aan zijn broekriem aan de achterkant vasthoudt.

Ik zal deze ervaring niet snel vergeten en natuurlijk heb ik mezelf de gewetensvraag gesteld: stel dat Romney in Boulder zou zijn geweest, zou je er dan ook heen  zijn gegaan? Hm, het antwoord is: ja, maar met veel minder enthousiasme en misschien was ik niet tot het einde gebleven.

Teruglopend naar de auto moet ik even wachten achter een hek omdat de colonne van POTUS voorbij komt. Net als in de film, maar dan echt.

Bijzondere mensen

Op mijn trip door New Mexico en Colorado heb ik een paar bijzondere mensen ontmoet. Dat is het mooie van reizen vind ik: je komt in contact met mensen, culturen, verhalen, waar je daarvoor geen weet van had.
In Santa Fe zaten we aan tafel met Bill S. Bij het kennismaken vermoed ik een Engels accent. Hij is inderdaad in Schotland geboren, maar als kleine jongen naar Amerika verhuisd. Grappig dat zijn moederstaal niet helemaal verdwenen is. Ik schat Bill ergens tussen de 65 en 70 jaar. Hij woont sinds 20 jaar in Santa Fe, is gepensioneerd en schrijft een wekelijks column in de lokale krant. Zijn onderwerpen gaan altijd over 'foreign affairs'. Dat heeft te maken met zijn bijna levenslange service aan Buitenlandse Zaken van de USA.

Als hij begint te vertellen over de plekken waar hij gestationeerd is geweest in diplomatieke dienst, is hij niet meer te stuiten. Een waterval aan woorden komt uit zijn mond en wij hangen aan zijn lippen. In Vietnam, Korea, Bengazi en Beirut is hij geweest en altijd op de cruciale momenten. De momenten die wij kennen uit filmbeelden. Wie kent niet het beeld van de helikopter die op de Amerikaanse ambassade landt in Saigon? Bill was erbij. De ontdekking dat een Koreaan waar hij nauw mee samenwerkte een KGB-agent bleek te zijn. Bill heeft het meegemaakt. De uitzichtloze oorlog in Vietnam? Bill was erbij als jonge jongen. Niet als militair maar als medewerker van Buitenlandse Zaken. Hij was adviseur van Colby (de latere directeur van de CIA). De ervaringen zijn Bill niet in de koude kleren gaan zitten. Als hij vertelt, stromen op een gegeven moment de tranen over zijn wangen.

Moeiteloos legt hij de link met de 'jongens en meisjes'  die tegenwoordig in Afghanistan of Irak zitten en terugkomen vol trauma's. Ze worden als helden onthaald, maar vervolgens aan hun lot overgelaten. Er wacht ze geen uitkering, geen psychische opvang of een ander vangnet. Ze raken werkeloos en vaak volledig aan de grond. Over hun ervaringen praten gaat niet. Amerika praat niet over zijn donkere kanten. Volgens Bill hebben Amerikanen niet geleerd om het verleden te verwerken en dat gaat ver terug. Tot aan de Noord-Zuid oorlog. Men praatte er  niet over en nu nog steeds niet openlijk. PTS (post traumatic syndrom) dreigt een volksziekte te worden. Bill's belangrijkste ontdekking na al deze ervaringen is, dat iedereen tot verschrikkelijke dingen in staat is. En dat maakt hem nog het meest verdrietig.
Bill heeft zijn ervaringen, die ik hier maar heel kort opschrijf, te boek gesteld en hoopt op een uitgever. Zijn leven in Santa Fe geeft hem nu rust.

Het bijzondere van deze ontmoeting is, dat het ook een gezellige avond is. We lachen veel en Bill wil graag dingen van ons horen. Hij is geïnteresseerd in de tekeningen van Siegfried en onder de indruk van het feit dat het Metropolitan Museum in New York twee van zijn tekeningen heeft aangekocht. Ik denk dat de ontmoeting niet meer dan 3 uur geduurd heeft, tijdens een heerlijke maaltijd, maar mij een enorme ervaring rijker heeft gemaakt. Ik weet nu dat er in Santa Fe een man woont met een bijzonder leven die desondanks een positieve kijk op het leven heeft.