woensdag 31 oktober 2012

Verkleumde Indianen

Ik ben in New Mexico en dat is een staat met 23 pueblos. Een pueblo is een Indianen-dorp. Zo'n dorp staat in een reservaat; vaak een enorm stuk land, behorend tot een Idianenstam. Daar gelden hun wetten en regels. Daar zijn ook hun casino's waarvoor ze geen belasting hoeven af te dragen aan de staat. Oude rechten.
Rondom Santa Fe, de hoofdstad van New Mexico, zijn 19 pueblos. Je kunt ze bezoeken. Vreemd eigenlijk; de oorspronkelijke bewoner van Amerika woont in een reservaat dat bezocht kan worden. Het doet me denken aan de Masai in Tanzania. Of de Aboriginals in Australiƫ. Alles in mij verzet zich tegen zo'n bezoek. Ik voel me dan ongemakkelijk en verantwoordelijk voor de ellende die blanken hebben veroorzaakt. Heb de neiging om mijn excuses aan te bieden. Maar als ik er niet heen ga, zal ik er ook niet veel van leren. En ik ben natuurlijk nieuwsgierig hoe de verkiezingen leven onder de oorspronkelijke bewoners van Amerika, de native American, de Indiaan.

Op zondag bezoek ik de Pueblo San Ildefonso, niet ver van Santa Fe. De bouwstijl van de Indianen, de adobe (lemen huizen met maximaal 2 verdiepingen) zie je hier overal, ook buiten de pueblos. Het is een prachtige stijl die ook in de moderne architectuur wordt toegepast. In de pueblo is een plaza. De wegen en de plaza zijn van zand. De huizen staan om de plaza heen. Het is  niet de bedoeling dwars over de plaza te lopen, je moet aan de randen blijven. Midden op de plaza staat een kiva. Dat is een ronde lemen bouwwerk van 2 meter hoog. Via een ladder aan buiten- en binnenkant daalt men daar in af om er (religieuze) rituelen te ondergaan. Daar mag ik niet in of bij komen. Wel mag ik naar de kerk waar op dat moment een katholieke mis wordt gehouden. Fascinerend, deze twee religieuze culturen boven op elkaar. Ik woon het laatste deel van de mis bij. Na afloop geeft iedereen elkaar een hand en wenst elkaar vrede en liefde. Ik ben niet katholiek en heb geen idee of dit gebruikelijk is, maar ik vind het bijzonder. Ook ik krijg een hand van de mensen om mij heen.

In het dorpscentrum praat ik met de jonge vrouw achter de balie over de verkiezingen. Er ligt als voorbeeld een stembiljet en er wordt ook wel gestimuleerd om te stemmen. Maar volgens de vrouw wordt er niet veel gebruik gemaakt van het stemrecht. Zij stemt wel elke vier jaar en kan zich niet voorstellen dat iemand het niet zou doen. En ja, je mag er ook voor kiezen om alleen de president te kiezen en alle andere onderdelen open te laten (zie mijn vorige blog).

Santa Fe is een aangename stad. Niet groot, zo'n 60.000 inwoners, in een schitterende omgeving en bomvol geschiedenis. De meerderheid van de inwoners zijn Spaans en Indiaans. 40% is blank. Opvallend is dat vooral de blanken die we spreken ons dat vertellen.
Er zijn heel veel kunstenaars en galeries in de stad en op de Plaza zitten elke dag op een vaste plek in een open galerij aan het vroegere gouverneurspaleis Indianen hun zelfgemaakte sieraden te verkopen. Zilveren sieraden met turquoise versieringen. Er is een loterij waarin de plekken verloot worden aan belangstellende Indianen. De gelukkige krijgt een permit om daar te mogen verkopen. De producten zijn prachtig. Ze liggen uitgestald op mooie kleden met de verkopers op een krukje erachter. In deze tijd van het jaar is het 's morgens koud, rond het vriespunt, en de verkopers hebben zich in dekens gehuld. Sommigen hebben wel 200 mijl of meer gereisd.
Het idiote van dit alles is, dat Santa Fe, een stad met veel welgestelde inwoners, barst van de dure galeries en kunstwinkels in de chique straten rondom de Plaza. De winkels zijn van blanken en de meeste winkels verkopen ook 'traditionele Indiaanse sieraden en aardewerk'. Veel duurder, dat wel, maar wel lekker warm en met personeel. Hoe zou het voelen als je daar werkt en uitkijkt op een rijtje verkleumde Indianen?

Er is in Santa Fe ook niet veel te merken van de verkiezingen. Er zijn maar weinig borden te zien. En dat komt omdat New Mexico met grote waarschijnlijkheid een democratische staat wordt. Het campagnebudget wordt vooral daar besteed waar nog stemmen te winnen zijn. Bill, de man die we de vorige avond ontmoet hebben, heeft het ons uitgelegd. Vier jaar geleden was dat nog anders. Toen werd hier ook fel campagne gevoerd; Obama deed Santa Fe ook aan. Bill ging er heen en zag een rij van honderden meters wachtende mensen om Obama te horen en zien spreken. Er was sprake van een 'Obamania'. En ze stemmen hier dus weer op hem.

Ik zou hier graag langer blijven, vanwege de bijzondere mensen die we ontmoeten, vanwege de overweldigend mooie natuur en bijzondere cultuur en historie, vanwege de sfeer. Maar we zijn op zoek naar contrasten en naar een harde campagnestrijd. Dus rijden we naar Colorado, een swingstate. En melden ons bij het Romney/Ryan headquarters in Colorado Springs.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten