Bijzondere mensen

Op mijn trip door New Mexico en Colorado heb ik een paar bijzondere mensen ontmoet. Dat is het mooie van reizen vind ik: je komt in contact met mensen, culturen, verhalen, waar je daarvoor geen weet van had.
In Santa Fe zaten we aan tafel met Bill S. Bij het kennismaken vermoed ik een Engels accent. Hij is inderdaad in Schotland geboren, maar als kleine jongen naar Amerika verhuisd. Grappig dat zijn moederstaal niet helemaal verdwenen is. Ik schat Bill ergens tussen de 65 en 70 jaar. Hij woont sinds 20 jaar in Santa Fe, is gepensioneerd en schrijft een wekelijks column in de lokale krant. Zijn onderwerpen gaan altijd over 'foreign affairs'. Dat heeft te maken met zijn bijna levenslange service aan Buitenlandse Zaken van de USA.

Als hij begint te vertellen over de plekken waar hij gestationeerd is geweest in diplomatieke dienst, is hij niet meer te stuiten. Een waterval aan woorden komt uit zijn mond en wij hangen aan zijn lippen. In Vietnam, Korea, Bengazi en Beirut is hij geweest en altijd op de cruciale momenten. De momenten die wij kennen uit filmbeelden. Wie kent niet het beeld van de helikopter die op de Amerikaanse ambassade landt in Saigon? Bill was erbij. De ontdekking dat een Koreaan waar hij nauw mee samenwerkte een KGB-agent bleek te zijn. Bill heeft het meegemaakt. De uitzichtloze oorlog in Vietnam? Bill was erbij als jonge jongen. Niet als militair maar als medewerker van Buitenlandse Zaken. Hij was adviseur van Colby (de latere directeur van de CIA). De ervaringen zijn Bill niet in de koude kleren gaan zitten. Als hij vertelt, stromen op een gegeven moment de tranen over zijn wangen.

Moeiteloos legt hij de link met de 'jongens en meisjes'  die tegenwoordig in Afghanistan of Irak zitten en terugkomen vol trauma's. Ze worden als helden onthaald, maar vervolgens aan hun lot overgelaten. Er wacht ze geen uitkering, geen psychische opvang of een ander vangnet. Ze raken werkeloos en vaak volledig aan de grond. Over hun ervaringen praten gaat niet. Amerika praat niet over zijn donkere kanten. Volgens Bill hebben Amerikanen niet geleerd om het verleden te verwerken en dat gaat ver terug. Tot aan de Noord-Zuid oorlog. Men praatte er  niet over en nu nog steeds niet openlijk. PTS (post traumatic syndrom) dreigt een volksziekte te worden. Bill's belangrijkste ontdekking na al deze ervaringen is, dat iedereen tot verschrikkelijke dingen in staat is. En dat maakt hem nog het meest verdrietig.
Bill heeft zijn ervaringen, die ik hier maar heel kort opschrijf, te boek gesteld en hoopt op een uitgever. Zijn leven in Santa Fe geeft hem nu rust.

Het bijzondere van deze ontmoeting is, dat het ook een gezellige avond is. We lachen veel en Bill wil graag dingen van ons horen. Hij is geïnteresseerd in de tekeningen van Siegfried en onder de indruk van het feit dat het Metropolitan Museum in New York twee van zijn tekeningen heeft aangekocht. Ik denk dat de ontmoeting niet meer dan 3 uur geduurd heeft, tijdens een heerlijke maaltijd, maar mij een enorme ervaring rijker heeft gemaakt. Ik weet nu dat er in Santa Fe een man woont met een bijzonder leven die desondanks een positieve kijk op het leven heeft.